Hồi kết cho startup công nghệ Internet Phần 2

Cạnh tranh gay gắt

Tuy nhiên, không phải mọi startup công nghệ đều chấp nhận những đề nghị mua lại của các gã khổng lồ. CEO Snapchat Evan Spiegel đã từ chối lời đề nghị 3 tỷ USD từ Mark Zuckerberg vào năm 2013, sau đó đổi tên công ty thành Snap vào năm 2017.

 


Các nhà đồng sáng lập Snap Bobby Murphy và Evan Spiegel từ chối lời đề nghịa mua lại của CEO Mark Zuckerberg. (Ảnh: Heavy/Getty)


Facebook đã “đáp lễ” bằng cách xây dựng Instagram với nhiều tính năng của Snapchat để giờ đây nó có lưu lượng người dùng hàng ngày hơn cả “bản gốc”. Instagram còn giới thiệu cả phiên bản với ống kính Snapchat, cho phép mọi người khoe những đồ ăn độc đáo, bắt mắt. Lo ngại về sự cạnh tranh từ Instagram đã gây sức ép lên cổ phiếu của Snap.

CEO Yelp Jeremy Stoppelman đã bác bỏ đề nghị mua lại từ Google và Yahoo, rồi đưa công ty lên sàn vào năm 2012. Tương tự Facebook, Google cũng trả đòn bằng cách phát triển dịch vụ đánh giá (review) địa phương. Theo Stoppelma, Google đã sử dụng sự thống trị của mình trên thị trường tìm kiếm để cung cấp cho sản phẩm của họ những lợi thế không công bằng.

Stoppleman tố cáo Google cố tình sắp đặt để các kết quả tìm kiếm liên quan đến Yelp xuất hiện rất sâu khiến Yelp khó thu hút người dùng mới. Yelp đủ lực để phát triển mạnh ở Mỹ, nhưng Stoppelman cho rằng: Thủ thuật của Google khiến công ty khó lòng mở rộng ra nước ngoài.

Mối đe dọa cạnh tranh từ các ông lớn có thể khiến các startup phải bán mình. Như trường hợp của Quidsi, ban đầu đã từ chối lời mời của Amazon. Đáp lại, Amazon đã giảm giá mạnh mặt hàng tã giấy trên website.

Theo Brad Stone viết trên Businessweek, Amazon sẵn sàng thua lỗ 100 triệu USD (ước tính trong ba tháng) cho cuộc chiến này. Chịu không nổi khoản thua lỗ, Quidsi đã phải bán mình cho Amazon vào năm 2010.

Cuộc chiến dai dẳng

Các doanh nghiệp Internet “lão làng” như Yahoo, eBay, Google và Facebook có lợi thế “vờn nhẹ” những con số lớn.

 


CEO của Lyft Logan Green đã chi hàng triệu đô la để giành thị phần từ Uber. Ảnh: Bloomberg


Vào thời Zuckerberg thành lập Facebook (2004), người ta không mất quá nhiều chi phí để điều hành một trang web, ngay cả khi có hàng triệu người dùng. Vì vậy, Zuckerberg có thể sinh lời một cách nhanh chóng. Khi Facebook tiếp tục phát triển, mạng xã hội này ồ ạt mang về lợi nhuận, tạo lợi thế cho công ty thâu tóm lại các đối thủ tiềm năng hoặc những sáng kiến mới.

Những năm gần đây, thời cuộc đã khác.

Khi các nhà đầu tư nhận ra các công ty công nghệ có thể sinh lời đến mức nào, họ sẵn sàng đổ ngày càng nhiều tiền, tài nguyên để đảm bảo các startup của họ thống trị thị trường. Trớ trêu thay, điều đó khiến mọi người càng khó thu về lợi nhuận.

Đó là tình huống của thị trường chia sẻ xe, nơi Uber và Lyft tiến hành cuộc chiến giá cả trong nhiều năm, tiêu tốn hàng tỷ USD (với Uber) và hàng triệu USD (với các công ty nhỏ). Chuyện tương tự đã xuất hiện trên thị trường phân phối thực phẩm, nơi các công ty chi hàng triệu USD thu hút khách hàng.

Bên cạnh đó, những người khổng lồ ngày càng tăng cường kiểm soát con đường tiếp cận người dùng. Chẳng hạn: Facebook đã lớn lên nhờ lời mời “Hãy cho tôi địa chỉ email của bạn, tôi sẽ mời các bạn của bạn thử dùng Facebook”. Nhưng nay lời mời thân thiện đó đã chuyển thành “Hãy đưa chúng tôi tiền. Chúng tôi sẽ giúp bạn tiếp cận với người dùng và kiếm tiền từ đó”.

Vì vậy, xét về chi phí kỹ thuật, việc làm dịch vụ trực tuyến rẻ hơn bao giờ hết. Nhưng thực tế, các công ty vẫn thường phải chi hàng triệu USD để quảng cáo các ứng dụng, dịch vụ của mình. Phần lớn số tiền đó đổ vào Google và Facebook.

Bản chất của sự đổi mới đang thay đổi


Tuy nhiên, dù những chỉ trích này là có thực, thì điều quan trọng là không nên phóng đại chúng. Bởi nếu một startup thực sự có sản phẩm mới đủ đại chúng, rất khó cho rằng họ không có cách tiếp cận khách hàng, trừ khi họ là những kẻ kinh doanh mơ hồ. Vì thế, ý kiến cho rằng: Những người đi trước đã tranh thủ chộp được những miếng ngon gần nhất, dễ kiếm nhất dường như vẫn là nguyên do chủ yếu hơn cả.
 


CEO Tesla Elon Musk. Ảnh: Reuters/Stephen Lam


Cách đây vài tháng, thế giới startup đã trải qua cơn “rúng động” vì Juicero, startup nổi lên nhờ bán máy làm nước ép trái cây quá đắt đỏ. Nhưng nhìn từ khía cạnh khác lại cho thấy giới đầu tư đang đấu tranh để phát triển các sản phẩm mang tính đại chúng hơn. Ngay cả những startup độc lập đang nổi hiện nay như Snap, Square, Pinterest cũng chỉ là những món ăn ngon, mà chưa phải món cần thiết, một “thứ” hàng ngày, kiểu như Apple, Amazon hay Google ngày trước.

Chuyện tương tự này từng xảy ra. Những năm 1950, 1960 và 1970 đã có sự bùng nổ đổi mới trong sản xuất bán dẫn. Nhưng cuối cùng, thị trường đi vào ổn định, với một số ít các công ty lớn - Intel, Samsung, Qualcomm - chiếm lĩnh thị trường. Sự đổi mới kiểu “Thung lũng Silicon” ngày nay cũng vậy, chỉ khác là chuyển sang những thứ khác ngoài những con chip silicon.

Trong những năm 1980, Microsoft, Adobe và Intuit nổi lên nhờ làm phần mềm cho máy tính cá nhân. Đến giờ, những công ty này vẫn kiếm được nhiều tiền, nhưng nay đã không còn nhiều không gian cho phần mềm máy tính.

Chuyện tương tự cũng xảy ra với kho ứng dụng và dịch vụ trực tuyến. Google, Facebook và Snap đã “khóa” lại những tuyến đường chính.

Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc đổi mới kết thúc. Nhưng nó có thể trông rất khác so với sự đổi mới chúng ta đã thấy trong 20 năm qua. Chẳng hạn như Tesla, họ được coi như “cánh chim đầu đàn” trong lĩnh vực xe điện.

Vì vậy, ngay cả khi những ông lớn như Google, Facebook và Amazon tiếp tục thống trị thị trường dịch vụ trực tuyến, thì điều đó không có nghĩa họ mãi thống trị như vậy hay vẫn cứ là nhà lãnh đạo đổi mới. Sự đổi mới có thể chuyển theo hướng khác, như xe điện, thiết bị bay không người lái thay vì các ứng dụng phần mềm. Nhiều người có lối nghĩ quán tính rằng: Internet và Thung lũng Silicon là đại diện đổi mới. Nhưng làn sóng tiếp theo có thể trông rất khác với những gì chúng ta từng thấy.

Hồi kết cho startup công nghệ Internet Phần 1

Nguồn: SM

Bài viết cùng chuyên mục
Bỏ học ở Mỹ tới Hồng Kông lập Startup cho thuê điện thoại

Ở tuổi 25, chàng trai người Hong Kong Terence Kwok đang điều hành một trong những công ty khởi nghiệp lớn nhất thị...

Làm giàu ở nông thôn không khó – Phần 1

Bạn có thể quyết định “mức độ giàu có” của mình bằng những thói quen hằng ngày như đọc sách, lối tư duy đúng đắn, học...

Bình luận
Gửi bài

Thuật ngữ kinh tế

  • Leverage – Đầu cơ vay nợ.

    Việc một công ty sử dụng tài sản đi vay để tăng lợi suất trên vốn cổ phần của các cổ đông, với hy vọng lãi suất phải chịu sẽ thấp hơn lợi nhuận trên số tiền đi vay.
  • Monopoly – Độc quyền.

    Sự kiểm soát của một công ty đối với một sản phẩm tại một thị trường nhất định, cho phép công ty này ấn định giá vì không hề có cạnh tranh.
  • CEO - Tổng giám đốc điều hành (Chief Executive Officer)

    Là chức vụ điều hành cao nhất của một tổ chức, phụ trách tổng điều hành một tập đoàn, công ty, tổ chức hay một cơ quan. CEO phải báo cáo trước hội đồng quản trị của tổ chức đó....
  • BOT - Dự án BOT

    Là dự án xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (tiếng Anh là Built – Operation - Transfer), là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây...
  • Accumulated Debt - Nợ tích luỹ

    Là những khoản nợ phải trả có tính chất chu kỳ, phát sinh trong quá trình tiến hành các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp do nhiều nguyên nhân. Khi các khoản nợ này chưa đến...
Len dau trang