Kỳ 1: Thánh địa mới của ngành điện tử

[TheBusinessVietNam] Hiệu ứng lan tỏa các dự án sản xuất điện tử của Samsung, LG, Canon, với tổng mức đầu tư lên tới 20 tỉ đô la Mỹ vào Việt Nam là hàng loạt các nhà máy sản xuất linh, phụ kiện mở nhà máy tại Việt Nam.

Việt Nam - Thánh địa sản xuất linh kiện, thiết bị điện tử


Lịch hẹn phỏng vấn ông Yoo Woo Song, tổng giám đốc Soundpia Việt Nam của phóng viên Forbes Việt Nam buộc phải dời lại một tuần. “Chúng tôi phải đón đoàn làm việc từ tập đoàn Samsung,” ông Song cho biết. Vị giám đốc công ty có nhà máy có 800 công nhân đặt ở Bình Phước này có lý do để thay đổi lịch làm việc. Kể từ khi xây dựng nhà máy vào tháng 2.2015 đến nay, doanh nghiệp có vốn đăng ký 3,5 triệu đô la Mỹ này có khách hàng duy nhất là Samsung.

Soundpia chỉ là một trong số các nhà sản xuất điện tử đầu tư vào Việt Nam, kể từ khi có các nhà máy mới trị giá hàng tỉ đô la Mỹ của Samsung mọc lên ở Bắc Ninh, Thái Nguyên ở miền Bắc hay ở khu Công nghệ cao TP.HCM. Đối diện với nhà máy Samsung trong khu Công nghệ cao là nhà máy Aureumaex Precision Plastics của công ty United More SDN. Bhd (Malaysia). Nhận giấy phép đầu tư đầu năm 2016, trong vòng tám tháng thi công, phân xưởng 1 của nhà máy Aureumaex vừa xong là phải đi vào hoạt động ngay để kịp cung ứng các khung màn hình nhựa cho các loại tivi LCD của Samsung.

 


Hơn 41 tỷ USD là kim ngạch mặt hàng di động và linh kiện trong 11 tháng của 2017 (Ảnh: Tổng cục thống kê)


Trong vòng 10 năm trở lại đây, Việt Nam từ vị thế một nước chuyên nhập khẩu hàng điện tử đã trở thành một trung tâm sản xuất hàng điện tử lớn của thế giới. Năm 2016, với kim ngạch xuất khẩu điện tử, chủ yếu là điện thoại di động, camera, tivi đạt 31,7 tỉ đô la Mỹ. 11 tháng của năm 2017, riêng mặt hàng di động và linh kiện có giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 41,4 tỉ đô la Mỹ, theo tổng cục Thống kê. Điện tử, linh kiện và máy tính đạt 23,7 tỉ đô la Mỹ. Điều gì tạo nên sự đổi ngôi cho điện tử Việt Nam?

Không thể phủ nhận vai trò đóng góp to lớn của các doanh nghiệp FDI trong ngành điện tử, mà động lực chính đến từ các dự án quy mô lớn. Năm 2006, Intel mở màn cho làn sóng đầu tư vào Việt Nam trong ngành điện tử, tin học, với quy mô được tính bằng tỉ đô la Mỹ. Một năm sau, Samsung dè dặt công bố thông tin khoản đầu tư trị giá 700 triệu đô la Mỹ cho nhà máy sản xuất điện thoại di động đặt ở Bắc Ninh.

Trong chuyến công tác ở Seoul, ông Nguyễn Văn Đạo, lúc đó là phó tổng giám đốc Samsung Vina, liên doanh giữa Samsung với điện tử quận 10 (TIE) chỉ giải thích sơ về bối cảnh ra quyết định chọn Việt Nam hay một vài ứng viên ở châu Á khác, do áp lực từ truyền thông xứ sở kim chi khi nhà máy tại Việt Nam có quy mô chỉ xếp sau nhà máy chính tại Hàn Quốc của Tam Tinh, tên gọi của Samsung. Điều này đồng nghĩa với việc công ăn việc làm sẽ rời khỏi Hàn Quốc.

Một năm sau khi nhà máy di động đi vào hoạt động, nhà máy sản xuất pin hiệu năng cao được khởi công xây dựng, với tổng vốn đầu tư hơn 120 triệu đô la Mỹ. Sau 5 năm, khu phức hợp của Samsung điện tử (SEV) ở Bắc Ninh có tổng vốn đầu tư 2,5 tỉ đô la Mỹ. Bên cạnh Samsung điện tử, Samsung Display cũng được đầu tư với vốn đầu tư một tỉ đô la Mỹ.

Ở Thái Nguyên, Samsung công bố đầu tư năm tỉ đô la Mỹ. Trong khi các nhà máy ở phía Bắc chuyên về hàng điện tử, viễn thông, thì dự án tổng vốn đầu tư khoảng 2,5 tỉ đô la Mỹ của Samsung đặt tại khu Công nghệ cao TP.HCM chuyên về hàng điện tử, tiêu dùng.

 


Doanh nghiệp Samsung là mẫu kinh doanh thành công ở Việt Nam (Ảnh: News Zing)


Nếu như Samsung chọn Bắc Ninh, Thái Nguyên làm cứ điểm sản xuất, người đồng hương LG của họ chọn Hải Phòng để dốc 1,5 tỉ đô la Mỹ trong năm 2016 cho các nhà máy điện tử, màn hình. Chỉ tính hai tên tuổi Samsung và LG từ Hàn Quốc, tổng vốn đầu tư xấp xỉ 20 tỉ đô la Mỹ, trong đó Samsung chiếm gần 17 tỉ. Hấp lực từ các dự án tỉ đô la như vậy kéo theo hàng loạt doanh nghiệp trong ngành đầu tư vào Việt Nam.

Từ các nhà sản xuất phụ kiện đơn giản như Tae Ji làm các bản PVC các nút điều khiển trong máy giặt, loa như Soundpia cho tới sản xuất bảng mạch in nhiều lớp PCB, hay bán dẫn như Seoul Semiconductor. Một trong những lý do Samsung chọn Việt Nam, theo ông Nguyễn Văn Đạo, hiện là cố vấn cho Samsung sau thời gian gần 30 năm làm việc cho tập đoàn này, là chính trị ổn định. Bên cạnh chính sách thu hút đầu tư được sự đồng thuận từ cấp địa phương cho tới trung ương, các nhà kinh tế chỉ ra lợi thế nhân công giá rẻ, nguồn nhân lực trẻ, và vị trí địa lý thuận tiện với nguồn cung ứng linh kiện.

Đầu tư bạc tỉ vào việt Nam của Samsung trên thực tế là một quyết định đúng, tính cho tới thời điểm này. Tổng lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc Samsung tại Việt Nam tính từ năm 2010 đến tháng 9.2017 là 19 tỉ đô la Mỹ, trong đó 60% đến từ công ty Samsung Bắc Ninh (SEV) sau bảy năm hoạt động. Samsung Thái Nguyên tính gộp lợi nhuận đến thời điểm này vượt 6,7 tỉ đô la Mỹ, cao hơn vốn đầu tư năm tỉ đô la Mỹ mà Samsung công bố.

Bên cạnh các lợi ích dễ nhận ra từ khối doanh nghiệp FDI điện tử là góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu, tạo hàng trăm ngàn công ăn việc làm, cũng có các luồng ý kiến lo ngại về sự lệ thuộc quá nhiều vào khối FDI có thể ảnh hưởng tới tính bền vững trong sản xuất hàng xuất khẩu. Đơn cử như tỉ trọng xuất khẩu hàng điện tử do doanh nghiệp FDI nắm giữ phần lớn tạo nên ý kiến lo ngại nếu khối doanh nghiệp này “hắt hơi, sổ mũi” cũng ảnh hưởng tới bức tranh đang đẹp về xuất khẩu hàng điện tử của Việt Nam.

Thực tế từng xảy ra hồi năm ngoái khi Samsung bị sự cố liên quan sản phẩm chủ lực Galaxy Note 7. Cứ bốn điện thoại thông minh của hãng này bán ra trên toàn cầu, có một cái gắn mác chế tạo tại Việt Nam. Trong thập niên 1990, Penang (Malaysia) từ một công xưởng lắp ráp điện tử trở nên hoang phế sau khi các doanh nghiệp của Nhật thay đổi chiến lược.

Ông Koji Takimoto (tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản tại Việt Nam – Jetro Việt Nam) nhận xét: “Lệ thuộc vào FDI cũng bình thường. Nếu Việt Nam đánh mất lợi thế về nhân công có tay nghề, giá nhân công cạnh tranh và vị trị địa lý thuận tiện cho xuất khẩu thì các nhà đầu tư nước ngoài có thể tìm nơi khác để đầu tư.” Vị chuyên gia đến từ Nhật này nói thêm: “Ở thời điểm hiện tại, tôi không nghĩ có lựa chọn nào tốt hơn Việt Nam.”

 

Còn Tiếp

Bài viết cùng chuyên mục
Uber ra đi, ai sẽ là đối thủ kế tiếp của Grab?

Sau khi Uber ra đi, nhiều dịch vụ gọi xe đã nhăm nhe làm đối thủ với Grab.

Biệt thự ngoại ô – Xu hướng mới hấp dẫn giới trung lưu

Theo nghiên cứu của CBRE Việt Nam, 5 năm trở lại đây số lượng loại hình biệt thự ngoại ô dành cho giới trung lưu trở...

Bình luận
Gửi bài

Thuật ngữ kinh tế

  • M&A (Mergers & Acquisitions) - Mua bán và Sáp nhập

    M&A (mergers and acquisitions) là việc mua bán và sáp nhập các doanh nghiệp trên thị trường. Trong một số trường hợp khác, người ta dịch cụm từ này là sáp nhập và mua lại....
  • Accounts Receivable – Khoản thu.

    Khoản doanh nghiệp được nhận từ khách hàng cho hàng hóa bán ra hoặc dịch vụ cung cấp.
  • Working Capital - Vốn lưu động

    Là một thước đo tài chính đại diện cho tính thanh khoản của một doanh nghiệp, tổ chức hoặc cơ quan chính phủ. Cùng với các tài sản cố định như nhà máy và thiết bị, vốn lưu động...
  • FDI - Đầu tư trực tiếp nước ngoài

    Tên đầy đủ là Foreign Direct Investment, là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay...
  • Credit Balance - Dư nợ tín dụng

    Là số tiền còn lại tại một thời điểm nào đó mà doanh nghiệp/cá nhân vay tổ chức tín dụng. Dư nợ tín dụng không được vượt hạn mức tín dụng (LOC)  
Len dau trang